خانه / شیمی / تاریخچه علم شیمی
شیمی

تاریخچه علم شیمی

شیمی

تاریخ شیمی به سلسله اتفاقاتی اطلاق می‌شود که از زمان باستان تاکنون برای دانش شیمی اتفاق افتاده‌است.

کنجکاوی پایه و اساس علم شیمی را تشکیل می دهد. در روزگاران قدیم نیاز انسانها حس کنجکاوی آنها را برمی انگیخت.آنها درصدد یافتن راه حلی برای نیازهایی مانند غذا، آب و پناهگاه بودند. تا ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد، تمدن‌های باستان از ابزارهایی استفاده می‌کردند که سرانجام اساس تنوع شاخه‌های شیمی شدند.

برای نمونه :

استخراج فلزها از سنگ معدن

سفالگری با استفاده از لعاب

تخمیر آبجو و شراب

تهیه رنگدانه برای لوازم آرایشی و نقاشی

استخراج مواد شیمیایی از گیاهان برای دارو و عطر

تهیه پنیر

دباغی کردن چرم

تهیه صابون از چربی

ساخت شیشه

و ساخت آلیاژهای مانند برنج

شیمی جدید در یونان باستان بصورت یک تئوری مجرد آغاز شد، سپس در قرون وسطی به عنوان هنری جالب توجه اما پیچیده به شمار می آمد.  فیلسوفان یونان باستان برای پی بردن به ماهیت اشیا آزمایشی انجام نمی دادند. ارسطو از مشهورترین دانشمندان یونانی نظریه عناصر چهارگانه را مطرح نمود، به عقیده ارسطو جهان از چهار عنصر ساخته شده است: آتش، هوا، آب و خاک. هر ماده ای از این چهار عنصر با مقادیر متفاوت ساخته شده است.

کیمیاگری ازحدود ۳۰۰ سال بعد از میلاد شروع شد و تا اواخر سال ۱۷۰۰ میلادی در اروپا رونق داشت. هدف اصلی کیمیاگران یافتن اکسیری بود که با آن بتوان فلزات معمولی را به طلا تبدیل کرد.

کیمیاگری ازحدود ۳۰۰ سال بعد از میلاد شروع شد و تا اواخر سال ۱۷۰۰ میلادی در اروپا رونق داشت. هدف اصلی کیمیاگران یافتن اکسیری بود که با آن بتوان فلزات معمولی را به طلا تبدیل کرد. آنها برای یافتن اکسیر آزمایشهای متعددی انجام دادند و در این زمینه از فیلسوفان یونانی پیشی گرفتند.

فلاسفه یونان

در جهان اسلام، دانشمندان مسلمان (ایرانی و عرب) شروع به ترجمه آثار علمی یونان باستان کردند و شیوه‌های علمی آن‌ها را آزمایش کردند توسعه شیمی مدرن بسیار آهسته و دشوار بود اما یک شیوه علمی برای شیمی در میان مسلمانان در حال پیدایش بود. در قرن هشتم میلادی، جابر بن حیان که او را پدر علم شیمی نیز می‌نامند، و از شاگردان امام ششم شیعیان بوده است یک رویکرد منظم و همراه با آزمایش را معرفی کرد تحقیقات او بر خلاف کیمیاگران یونانی و مصری که بیشتر تنها در ذهن خود به تفکر می‌پرداختند، در آزمایشگاه صورت می‌گرفت او وسیله‌ای به نام عنبیق اختراع کرد و با آن مواد شیمیایی را بررسی می‌کرد. عنبیق وسیله‌ای ساده برای تقطیر مواد بود. این ظرف برای گرم کردن مخلوط‌ها و جمع‌آوری و هدایت بخارهای حاصل به کار می‌رفت از کارهای جابر بن حیان تفاوت قائل شدن میان اسید و باز، و ساخت صدها دارو بود.

اسلام (1)

ابوریحان بیرونی برخی نظریه‌های کیمیا از جمله داستان سنگ فلاسفه را رد کرد و خواجه نصیر طوسی نیز به گونه‌ای پایستگی جرم را ارائه کرد. او اشاره کرد که یک ماده تنها می‌تواند تغییر کند اما نمی‌تواند ناپدید شود محمد زکریای رازی نیز نظریه عناصر چهارگانه ارسطو را برای اولین بار رد کرد. او با به‌کارگیری آزمایشگاه مدرن و طراحی و توصیف بیش از بیست ابزار آزمایشگاهی که برخی از آن‌ها هم‌اکنون نیز کاربرد دارند، یک بنیان مستحکم برای شیمی مدرن بنا کرد.

اگرچه شیمی در دوره تمدن بابل و مصر باستان آغاز شد و ایرانیان و عرب‌ها در دوره تمدن اسلامی فعالیت‌های زیاد انجام دادند، با این حال شیمی مدرن پس از فعالیت‌های لاووازیه شکوفا شد. اصلی‌ترین دلیل آن اکتشافات او درباره پایستگی جرم، نظریه ماهیت آتش و واکنش سوختن در سال ۱۷۸۳بود. او پیش از هر کاری به اهمیت انجام دادن آزمایشهای دقیق پی برد و این امر را به وضوح در کتاب خود به نام « عناصر شیمیایی » چاپ ۱۷۸۹ نشان داد.

 فریدریش وهلر، که در سال ۱۸۲۸موفق به ساخت ترکیب اوره شده‌ بود، بحث دیگری را درباره ارتباط شیمی و حیات و تمایز مواد آلی و مواد معدنی آغاز کرد پیش از آن در دانش شیمی هرگز به ترکیب مواد آلی و مواد معدنی پرداخته‌ نشده ‌بود. همین امر سرآغاز یک رشته جدید در شیمی شد به طوری که در اواخر قرن نوزدهم میلادی دانشمندان می‌توانستند صدها ترکیب آلی به وجود بیاورند.

علم شیمی ۲۰۰ سال پس از لاووازیه پیشرفت شایانی کرد. شیمیدانهای امروز، تئوری را با آزمایش در هم می آمیزند. به این ترتیب، ماهیت ماده و تغییر شیمیایی آن را آشکار می سازند.

دانلود فایل pdf مقاله

 

دانلود فایل ورد مقاله

همچنین ببینید

اجرای مانور زلزله توسط دخترای گل پایه نهم و دهم

در مراسم اجرای مانور زلزله ، دانش آموزان پایه نهم و دهم با تشکیل گروه …

حضور دانش آموزان در اردوی علمی -فرهنگی کاخ گلستان وموزه ملی ایران

دانش آموزان در اردوی علمی -فرهنگی از کاخ گلستان و موزه ملی ایران بازدید کردند. …

مراسم سوگواری به مناسبت فوت مادر دخترگلمون نهال صالحی

۲ دیدگاه

  1. بسیار عالی و مفید. ممنونم.